Na de uitvaart, en dan?

 

Juist de periode ná een uitvaart kan de meest kwetsbare periode zijn voor jou, als nabestaande.

Het regelen van een uitvaart is intens. Er moet veel geregeld worden. Een goede begrafenis is de kans geweest om iemand's dood te erkennen en af te zien van zijn of haar fysieke vorm. Maar in de periode na de begrafenis begint het echte werk van het omgaan met verdriet en rouw. Werk is het, hard werken.

Lees onderstaande tips eens door. Voor jezelf of om je bewust te zijn wat een ander misschien doormaakt. Elk rouwproces, elk verdriet is anders. Vertel, vraag, maak contact.

 

1. Wees geduldig met jezelf

Het verdriet verandert alle gedachten over ons leven en onze relaties, over de mensen om ons heen en over de wereld. Geef jezelf ruimte en tijd om in contact te komen met wat er aan de hand is. Zorg voor jezelf. Een dagelijkse routine, goed eten en dingen doen die je fijn vindt, kunnen een goede basis vormen.

 

2. Behoud je relatie met de overleden persoon

Het maakt niet uit wat voor relatie je met de overleden persoon had, je verdriet is er. Je kunt je verbinding met de overleden persoon vasthouden door middel van rituelen. Dit kan zijn, het graf bezoeken of een speciale plek waar je herinneringen aan hebt. Het kan iets wat je dagelijks kunt doen, zoals koken wat je samen lekker vindt, iets van diegene bij je dragen, zijn/haar favoriete muziek draaien. Ook kun je het ritueel doen op een speciale dag; bijvoorbeeld zijn/haar verjaardag.

Je kunt nog steeds de liefde voelen voor de persoon die is overleden. De gevoelens die je voor hem/haar hebt, zijn niet gestorven, de relatie is alleen veranderd/getransformeerd.

 

3. Open je naar anderen en geef aan wat je nodig hebt

Vrienden en familie zijn vaak zo bang om het verkeerde te zeggen, dat ze helemaal niets zeggen. Zelfs degenen die enorm hebben geholpen in de week van de uitvaart, kunnen soms helemaal naar de achtergrond verdwijnen. Hun leven gaat door en ze nemen aan: dat van jou ook. Of ze staan er minder bij stil, omdat ze niet zelf meemaken wat jij meemaakt. En verdriet is voor iedereen anders.

Geef daarom aan wat jijzelf nodig hebt. Probeer de telefoon te pakken, bel of app wat je nodig hebt. De meeste mensen zullen dankbaar zijn voor de duidelijke vraag en willen heel graag iets doen, wat dan ook.

'Ik vroeg mij af of je langs zou kunnen komen om me te helpen met uitzoeken van kleding van mijn man' of 'Kunnen we koffie ontmoeten om te praten over hoe ik me voel?' of 'Zullen we naar een film samen?' of 'Mag ik bij jullie eten vanavond?' Er is geen druk om iets te doen. Je kan ook in stilte samen willen zijn met een goede vriend en koffie drinken.

 

4. Uit jezelf creatief

Het maakt niet uit hoe we onze verdriet uitdrukken, zolang je een manier vindt die bij je past, waarin je jezelf kunt uiten. Maak een collage, een geheugenbox, luister naar of maak muziek, schrijf gedichten of verhalen, wandel in de natuur. Het doel hiervan is:

·       je gevoelens naar boven laten komen

·       je gevoelens herkennen

·       een naam geven

·       een manier vinden om de gevoelens te uiten

Als je je verdriet niet uit, verdrink je je hart.

 

5. Zoek hulp

Door verdriet kunnen onderliggende problemen plotseling naar boven komen. De herinnering aan vroegere verliezen kunnen naar de oppervlakte komen, pijn uit het verleden kan opspelen, je relatie met de overleden persoon kan in een ander daglicht komen. Wat er ook gebeurt, het is geen schande om hulp te krijgen. Een zorgverlener of therapeut kan juist helpen door te praten en samen een goede manier zoeken om ermee te gaan.

Lezen kan ook helpen. Door te lezen wat ‘normaal’ is, of wat andere meemaakten, kan maken dat je je eigen proces kan plaatsen en accepteren.

 

6. Doe wat je moet doen

Rouw is rommelig, ingewikkeld, onvoorspelbaar en pijnlijk. Het ene moment kun je je goed voelen; het volgende moment barst je ‘om niets’ in huilen uit midden op straat.

Er is geen stappenplan. Je moet het aangaan. Je kunt niet bepalen 'volgende week ben ik er overheen'. En 'tijd zal de wonden helen' helpt ook niet. Er is niet één manier. Iedereen ondergaat zijn of haar verdriet op een andere manier.

 

Onthoud dit - laat jezelf voelen wat je moet voelen -  wat je moet doen, moet je doen.

Een overlijden overkomt je;

Verdriet is hoe je voelt;

Rouw is wat je doet.

 

Met dank aan Dr Richard Wilson, Kingston Hospital.